Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Σαρακοστής και είναι μια σημαντική ημέρα τόσο στην Ελλάδα όσο και σε πολλές καθολικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας. Αν και δεν γιορτάζεται με τον ίδιο τρόπο όπως στην Ελλάδα, όπου κυριαρχούν το πέταγμα του χαρταετού και η λαγάνα, η περίοδος της Σαρακοστής στην Ιταλία είναι πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα, που σχετίζονται με τη νηστεία, τη θρησκευτική κατάνυξη, αλλά και με τις αποκριάτικες γιορτές που προηγούνται.
Καθαρά Δευτέρα στην Ιταλία
Σε αντίθεση με την Ελλάδα, στην Ιταλία δεν υπάρχει η έννοια της "Καθαρής Δευτέρας" ως ξεχωριστή ημέρα. Αντ’ αυτού, το αντίστοιχο διάστημα σηματοδοτείται από την "Ash Wednesday" (Τετάρτη των Τεφρών - Mercoledì delle Ceneri), η οποία ακολουθεί αμέσως μετά την τελευταία ημέρα του καρναβαλιού, γνωστή ως Martedì Grasso (Λιπαρή Τρίτη - Mardi Gras).
Την ημέρα αυτή, οι καθολικοί πιστοί συμμετέχουν στη Θεία Λειτουργία, όπου ο ιερέας σχηματίζει έναν σταυρό με στάχτη στο μέτωπο των πιστών. Η ημέρα σηματοδοτεί την αρχή της Quaresima, δηλαδή της Σαρακοστής, μιας περιόδου 40 ημερών πριν από το Πάσχα, κατά την οποία οι πιστοί αποφεύγουν την κατανάλωση κρέατος και προσπαθούν να ακολουθήσουν μια πιο λιτή και πνευματική ζωή.
Η Σαρακοστή στην Ιταλία (Quaresima)
Η ιταλική Σαρακοστή είναι μια περίοδος αυτοσυγκράτησης, προσευχής και νηστείας. Αν και η αυστηρή αποχή από τρόφιμα όπως το κρέας δεν τηρείται πλέον από όλους (όπως στην Ελλάδα).
Διατροφικές συνήθειες της Σαρακοστής
- Τις Παρασκευές της Σαρακοστής, οι καθολικοί παραδοσιακά αποφεύγουν να καταναλώνουν κρέας, προτιμώντας φαγητά με ψάρια και λαχανικά.
- Δημοφιλή σαρακοστιανά πιάτα είναι τα "baccalà" (παστός μπακαλιάρος), οι φακές και τα λαδερά λαχανικά.
- Ένα κλασικό νηστίσιμο γλυκό της περιόδου είναι "Zeppole di San Giuseppe", που φτιάχνονται για τη γιορτή του Αγίου Ιωσήφ (19 Μαρτίου).
Το Ιταλικό Καρναβάλι και η Σχέση του με τη Σαρακοστή
Η Σαρακοστή στην Ιταλία έρχεται αμέσως μετά το καρναβάλι, το οποίο γιορτάζεται σε πόλεις όπως η Βενετία, Βίαρέτζο και Πουτέντσα. Το Carnevale είναι μια περίοδος έντονου γλεντιού, μεταμφιέσεων και φαγητού, που κορυφώνεται την Τρίτη πριν από την Τετάρτη των Τεφρών (Martedì Grasso).
Η λέξη "Carnevale" προέρχεται από τη λατινική φράση "carne levare", που σημαίνει "αποχή από το κρέας", καθώς η γιορτή προηγείται της περιόδου της νηστείας. Παραδοσιακά, οι άνθρωποι έτρωγαν πλούσια γεύματα και γλυκά, όπως τα "chiacchiere" (τραγανά τηγανητά φύλλα ζύμης με ζάχαρη άχνη) και τα "castagnole" (μικρά τηγανητά γλυκίσματα).
Συγκρίσεις Ελλάδας - Ιταλίας στην Καθαρά Δευτέρα και τη Σαρακοστή
| Παράδοση | Ελλάδα | Ιταλία |
|---|---|---|
| Έναρξη Σαρακοστής | Καθαρά Δευτέρα | Τετάρτη των Τεφρών |
| Κύριο έθιμο | Πέταγμα χαρταετού, νηστίσιμο τραπέζι | Σχηματισμός σταυρού με στάχτη |
| Διατροφή | Θαλασσινά, λαγάνα, χαλβάς | Ψάρια, λαχανικά, ζυμαρικά |
| Καρναβάλι | Πατρινό Καρναβάλι | Βενετσιάνικο Καρναβάλι |
Συμπέρασμα - Σαρακοστή
Παρόλο που η Καθαρά Δευτέρα δεν υπάρχει ως ξεχωριστή γιορτή στην Ιταλία, η Σαρακοστή είναι μια σημαντική περίοδος για τους καθολικούς, με παραδόσεις που συνδέονται με την αποχή από το κρέας, τη μετάνοια και τη θρησκευτική περισυλλογή. Παράλληλα, το Καρναβάλι αποτελεί μια περίοδο έντονου γλεντιού που θυμίζει τα αποκριάτικα έθιμα της Ελλάδας.
Είτε με την ελληνική Καθαρά Δευτέρα είτε με την ιταλική Τετάρτη των Τεφρών, το νόημα παραμένει κοινό: η προετοιμασία για την πιο σημαντική γιορτή του χριστιανισμού, το Πάσχα.
Τριανταφύλλου Ευστάθιος
Καθηγητής Ιταλικών
● Περισσότερα άλλα θέματα & για την Ιταλία θα βρείτε στο Blog (Εδώ!) και δωρεάν Ασκήσεις (Εδώ!) .
● Αν είστε ευχαριστημένοι από την σελίδα μας, θα μας βοηθούσε πολύ αν αφήνατε την εμπειρία σας και ένα θετικό σχόλιο στη σελίδα μας στο Google! (Εδώ !)
Έναρξη νέων μαθημάτων κάθε μήνα! 💥 Περιορισμένος αριθμός μαθητών!💥